Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі мемлекеттік қаржыны басқарудың тұтас моделіне көшуді аяқтауда

2026 жылды Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекет басшысы цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялады. Бұл жыл ҚР Қаржы министрлігі үшін ауқымды трансформация кезеңіне айналды. Қазіргі уақытта ведомство әрбір процесс жеке жұмыс істейтін бытыраңқы жүйеден барлық элементтері өзара байланысып, біртұтас ағза ретінде жұмыс істейтін тұтас модельге көшуде. Бұл мемлекеттік қаржының барлық деңгейіне қатысты: салықтық әкімшілендіруден бастап бюджеттік жоспарлауға дейін. Мысалы, мемлекеттік кірістер блогындағы ақпараттық жүйелер саны 14-тен 5-ке дейін қысқартылып, Интеграцияланған салықтық әкімшілендіру жүйесі (ИСНА), Smart Data Finance және Keden сияқты шешімдер дамитын бірыңғай технологиялық негіз қалыптастырылды.

Бүгінде ИСНА 2,2 млн салық төлеушіге қызмет көрсетеді, жүйені күн сайын 136 мыңнан астам адам пайдаланады. Негізгі операцияларды өңдеу уақыты бірнеше есеге қысқарды: операциялық күнді жабу – 18 сағаттан 3 сағатқа дейін, төлемдерді өңдеу – 15 минуттан 3 минутқа дейін, құжаттарды өңдеу – 1 сағаттан 1 минутқа дейін.

Бұл өзгерістер тек процестерді жеделдету ғана емес, басқарудың мүлде жаңа деңгейін білдіреді. Сонымен қатар, Smart Data Finance үлкен деректер платформасы белсенді түрде дамуда – бүгінде ол 78 дереккөзден ақпарат жинап, әрбір салық төлеуші бойынша толыққанды цифрлық досье қалыптастырады. Ең басты нәтиже – жүйеге деген сенім. Процестер ашық әрі түсінікті болған кезде, бизнес пен қоғам тарапынан да көзқарас өзгереді.

Келесі кезең – зияткерлік басқару жүйесіне көшу. Қазіргі таңда жасанды интеллекті салықтық әкімшілендіруде де, бюджеттік процестерде де енгізудің негізі қалануда. Болашақта жүйе тек тіркеу мен бақылаумен шектелмей, шешім қабылдауға көмектеседі: болжау жасайды, сценарийлерді модельдейді және оңтайлы нұсқаларды ұсынады. Бұл – мемлекеттік қаржы жүйесінің дамуының келесі деңгейі. Жүйелер тек цифрлық емес, шынайы зияткерлік деңгейге көтерілуі тиіс – бұл Президент қойған міндеттерге толық сәйкес келеді.

• 30.03.2026
• 5